Yaklaşık çeyrek asır önce Almanya’da sahnelenen “Kanaken-Gandhi” yeniden tiyatroya dönüyor. Osman Engin’in aynı adlı hiciv romanından uyarlanan oyun, 15 Kasım 2026’da Wüettemberg Eyalet Sahnesi’nde (Württembergische Landesbühne Esslingen) Müşerref Kutlu yönetiminde seyirci karşısına çıkacak. Türk ve Alman oyuncuların birlikte yer aldığı yeni yapım, tiyatro oyuncusu ve yönetmen Sedat Kıncı’nın ölüm yıldönümünde anısına sahneye konuyor.
“Çünkü gelecek bize tanıdık geliyor” cümlesiyle duyurulan proje yaklaşık bir yıldır hazırlanıyor. Oyunun yeniden sahneye taşınmasının ardında ise 25 yıl öncesine uzanan bir tiyatro hikâyesi var.
SEDAT KINCI’NIN İMZASI VAR
Sedat Kıncı, Esslingen merkezli Theater Tüyo’nun yazar Osman Engin’in ırkçılık ve yabancı düşmanlığını konu alan “Kanaken-Gandhi” romanını tiyatroya uyarlayarak Mart 2000’de ilk kez sahnelemişti.
Yeni gösterimin Sedat Kıncı’nın ölüm yıldönümüne denk getirilmesinin özel bir anlamı bulunuyor. Çünkü Kıncı’nın “Kanaken-Gandhi” ile bağı doğrudan eserin sahne geçmişine uzanıyor. Dolayısıyla 15 Kasım’daki gösteri, eski bir oyunun yeniden sahnelenmesinin ötesinde, eseri tiyatroya taşıyan isimlerden Sedat Kıncı’ya bir saygı duruşu niteliği taşıyor.
MESNET e.V 25 YIL SONRA OYUNU YENİDEN SAHNEYE TAŞIYOR
Almanya’da faaliyetlerini sürdüren yardım ve kültür dermeği Mesnet e.V’nın Başkanı Nazan Kılıç hazırlıkları yaklaşık bir yıldır süren yeni prodüksiyonun, 25 yıl önce sahnelenen oyunu bugünün seyircisiyle yeniden buluşturmayı amaçladıklarını belirterek, eseri bu kez Türk ve Alman oyunculardan oluşan bir kadroyla, Müşerref Kutlu’nun yönetiminde yeniden yorumlandığını aktarıyor.
BİR MEKTUPLA BAŞLAYAN ABSÜRT HİKÂYE
Osman Engin’in 1998’de yayımlanan ilk romanı “Kanaken-Gandhi”, Almanya’daki göçmenlik deneyimini sert bir mizah ve hicivle ele alıyor. Roman daha sonra dtv tarafından da yayımlandı.
Hikâyenin merkezinde uzun yıllardır Almanya’da yaşayan, fabrikada çalışan ve beş çocuk babası Osman var. Alman vatandaşlığına geçmeye hazırlanırken yabancılar dairesinden gelen bir mektupla ülkeyi terk etmesi gerektiğini öğreniyor. Üstelik Almanya’ya otuz yılı aşkın süre önce işçi olarak gelmiş olmasına rağmen. Bundan sonra bürokrasi giderek daha absürt bir hal alıyor. Engin bu hikâye üzerinden aidiyet, vatandaşlık, yabancı sayılmak, bürokrasi ve önyargıları mizahla karşı karşıya getiriyor.
25 YIL SONRA AYNI SORULAR
Yeni yapımı hazırlayan ekip de oyunun yeniden sahnelenme gerekçesini bugünün Almanya’sıyla kurduğu bağ üzerinden açıklıyor. Güncelleştirilmiş oyunu sahneye taşıyan Müşerref Kutlu göçmen olmak, kabul görmek ve toplum içinde kendine yer bulmak gibi meselelerin aradan geçen yıllara rağmen güncelliğini koruduğuna işaret ediyor. Bu nedenle yeni prodüksiyon, eski oyunu olduğu gibi tekrar etmek yerine Türk ve Alman oyuncularla yeniden yorumlayacak. Yönetmenliği Müşerref Kutlu’nun üstlendiği oyunun günümüz siyasi ortamıyla ilişkisine ilişkin değerlendirmeler ise yapım ekibine ait. Ekip, duyurusunda Almanya’da dışlayıcı söylemlerin yeniden güç kazandığını belirterek eserin geçmişten bugüne uzanan tarafını özellikle öne çıkarıyor.
OSMAN ENGİN’İN HİCVİNDEN SAHNEYE
1960 yılında Türkiye’de doğan Osman Engin, 1973’ten bu yana Almanya’da yaşıyor. Bremen’de sosyal pedagoji eğitimi alan Engin, uzun yıllardır yazar ve hiciv ustası olarak Almanya’daki Türk-Alman gündelik hayatını eserlerine taşıyor. “Kanaken-Gandhi” onun ilk romanı.
Engin’in eserlerinde göçmenlik, Alman bürokrasisi, kimlik ve karşılıklı önyargılar çoğu zaman mizahın içinden anlatılıyor. “Kanaken-Gandhi” de bu çizginin erken ve dikkat çeken örneklerinden biri.
Aradan geçen çeyrek asrın ardından oyun şimdi başladığı bölgeye, Esslingen’e dönüyor.
15 Kasım’daki gösterinin biletlerinin yakında satışa çıkması bekleniyor.
IŞIN ERTÜRK – ESSLİNGEN