Köln Sanat Topluluğu 1973’de Köln’de yaşanan Ford grevini konu alan “Baha ve Çılgın Yetmişler” müzikali ile yeniden turneye çıkıyor. İlk gösteri 22 Eylül Salı günü Neuss Rheinisches Landestheater’de.
24 Ağustos 1973’te, Köln’deki Ford fabrikasında gece vardiyasının başlangıcında binlerce işçi greve başlamış, bunların çoğu Türkiye’den, bir kısmı ise İtalya, Yugoslavya gibi ülkelerden gelmişti. Bu iş bırakma eylemi, Batı Almanya’daki 300’den fazla işletmede yaşanan bir dizi kendiliğinden grev dalgasının bir parçasıydı. Eylemler, özellikle 1973 yılında dayanılmaz çalışma ve yaşam koşullarına karşı ilk kez bu kadar toplu bir şekilde mücadele eden, sözde “misafir işçiler” tarafından başlatıldı.
Ford’daki grevin hedefleri, 500 işçinin işten çıkarılma kararının geri alınması, herkese 1 DM zam ve aralıksız altı haftalık tatildi. İşçiler fabrikayı 4 gün boyunca işgal ettiler. Üretim durdu, kapılar işgal edildi ve geceleri yüzlerce kişi karton kutuların üzerinde ve raflarda uyudu. Ford, Alman işçileri greve katılmaktan alıkoymayı başardı, grev kırıcıları devreye soktu ve sonunda acımasız bir polis müdahalesiyle grevi sona erdirdi. IG Metall sendikası yetkilileri ve işyeri kurulları da greve katılmama çağrısında bulunmuştu.
“ÇILGIN” FORD GREVİ
“Baha ve Çılgın Yetmişler” müzikalinin çıkış noktası Köln’deki bu “çılgın” Ford grevi oldu. Müzikalde 1973 grevine gerçekten katılmış kişiler de yer alıyor. Yunan korosunu ise ilk misafir işçi neslinin beş kızı oluşturuyor.
Prodüksiyon ekibi de önemli isimlerden oluşuyor. Eko Fresh tema şarkısını yazdı, Berlinli Gün Tank ise şarkının söz yazarı olarak yer alıyor. Köln’den Dr. Lale Akgün ve Prof. Kemal Bozay ile İstanbul’dan gazeteci Serkan Seymen araştırmaya destek verdiler. Sendikacılar Witich Roßmann ve Nihat Öztürk danışmanlık yaptılar.
Bu müzikal, uzun süre “hasır altı edilmiş” bir hikâyeyi anlatıyor: Almanya’nın inşasına katkıda bulunan, ancak gölgede kalan bir misafir işçi neslinin hikâyesi. Köln Sanat Topluluğu işte bu hikâyeye ses veriyor. Yaklaşık 25 katılımcı -oyuncular, müzisyenler, dönemin tanıkları ve bir kadın korosu- o dönemin Türk işçilerinin yaşamını canlandırıyor.
“MİSAFİR İŞÇİLER İKTİDARI ELE Mİ GEÇİRİYOR?”
Radyo ve televizyon “Misafir işçiler iktidarı ele mi geçiriyor?” gibi manşetlerle kışkırtmaya çalışırken, grevciler fabrikada şarkı söyleyip dans ediyorlardı. Mücadele başarısızlıkla sonuçlandı, ancak grev sözcüsü Baha Targün bir efsaneye dönüştü.
Basın ve seyirciler, müzikal için özel olarak bestelenen şarkılarla, aralarında Eko Fresh’in “Herkese bir mark daha!” adlı tema şarkısının da bulunduğu bu sürükleyici zaman yolculuğuna coşkuyla katılıyor. Buna ek olarak, çılgın yetmişli yılların sesleri de yankılanıyor: Janis Joplin, David Bowie ve Hannes Wader’in şarkıları ile “Yugoslav” ve Anadolu halk ezgileri.
Düzenleyenler: Ford Almanya, IG Metall Ford Fabrikaları Temsilciler Kurulu, Demokrasi Tarihi Mekanları Vakfı, inter Kultur e.V. Köln Destek: Köln Belediyesi Kültür Dairesi.
TURNE TAKVİMİ
Köln Sanat tarafından sahnelenen “Baha ve Çılgın Yetmişler” müzikalinin sahneleneceği şehirler, tarih ve yerleri şu adresten takip edilebilir:
FOTOĞRAFLAR: Köln Sanat Topluluğu Broşürü: