Berlin’de faaliyet gösteren Divan Kültürlerarası Mahalle Merkezi (Nachbarschaftszentrum Divan e.V.) bünyesinde Ekim 2024’te başlayan “Kültürlerarası Feminist Kadınlar Tiyatrosu” projesi, ikinci oyunu “In Mir” ile tekrar seyirci karşısına çıktı.
“In Mir” oyununda göçmen kadınların kimlik, aidiyet ve içsel mücadeleleri ele alındı. Divan Derneği Kültürlerarası Feminist Kadınlar Tiyatro projesi, Berlin Eyaleti Senatosu ile Charlottenburg-Wilmersdorf Belediyesi Uyum Bürosu tarafından destekleniyor.
Ekibin ilk oyunu “Mimoza’nın Hikâyesi”, 8 Mart 2025’te Mahalle Merkezi’nde sahnelenmişti. İki dilli oyunda göçmen kadınların deneyimleri ve bakış açıları seyircilerle paylaşılmıştı. Göç, kimlik, aidiyet ve kadın dayanışmasını anlatan oyun, yolları Berlin’de kesişen kadınların buradaki hayatlarının nasıl yeniden şekillendirildiğini konu alıyordu.
OYUNLAR KOLEKTİF HAZIRLANIYOR
Kültürlerarası Feminist Kadınlar Tiyatrosu yönetmeni Emel Turan, iki yıllık bir süre içerisinde kolektif olarak hazırlanan oyunun amacının göçmen kadınları bir araya getirmek olduğunu belirtti. Turan, 2024’ün ekim ayında kurulan topluluğun ilk olarak 8 Mart 2025’te “Mimoza’nın Hikâyesi”ni sahnelediğini, bu oyunun göçmen kadınların sesini duyurma amacını taşıdığını ifade etti.
“In Mir” oyunu, uzun süreli doğaçlama çalışmaları, masa başı metin üretimi ve katılımcıların kendi yaşam deneyimlerini yazıya dökmesiyle şekillendi. Metin, kolektif biçimde oluşturulurken sahne tasarımı ve koreografi de bu anlatıyı destekleyecek şekilde geliştirildi.
“KADINLARIN SESİ BASTIRILAMAZ”
Oyunun temel ekseninin kadınların maruz kaldığı çok katmanlı baskılar olduğunu belirten Emel Turan, şunları söyledi:
“Oyunda, kadınların toplumsal baskılarla birlikte kendi iç dünyalarında da bir sıkışmışlık yaşadıkları, içsel seslerinin çoğu zaman bastırılamadığı ve birbirine karıştığı anlatılıyor. Ancak oyun, bu karmaşa içinde kadınların yeniden denge kurarak kendi seslerini bulabileceği fikrini öne çıkarıyor.”
Amaçlarının Berlin’e göç eden kadınların birlikte bir şeyler üretmesi olduğunu vurgulayan Emel Turan tiyatro projesi ile ilgili olarak şu bilgileri verdi:
“Ben bu projede kadın topluluğunu oluşturmak istediğimde şöyle bir şeyden yola çıktım: Buraya benim gibi sonradan göç etmiş bütün kadınları bir araya toplamak ve herkesin kendi yeteneği doğrultusunda bu ekibe hangi noktada ve nasıl temas edebilir ya da hangi yeteneği var ve bunu biz nasıl maksimize edebiliriz ve birlikte nasıl yol alabiliriz, diye düşündüm. Devamında derslerimizde, doğaçlama çalışmalarımızda uzun bir süre masa başı çalışmalarla nasıl yaratabiliriz sorusunun cevabını aradık. Herkes kendi yakın çevresinde annesinde, kızında, kocasında görüp geçirdikleri ve deneyimlediklerini cümlelere döktüler, sonra onları bir şekilde bir araya getirerek kollektif bir şekilde oyunun metnini yazdık. Sonrasında bu metne uygun bir sahne düzeni düşündük, tasarladık. Metaforu bol olan bir oyun için dansların koreografisini oluşturduk. Metin koreografiye destek olsun diye araya başka tasarımlarda ekledik. Ve ortaya bu ‘In Mir’ oyunu çıktı.”
Tiyatro grubunun nasıl biraraya geldiği ve oyuncu kadrosunun nasıl oluşturulduğu sorusunu ise proje asistanı Seda Nur Çınar şöyle yanıtladı:
“Bütçesini Charlottenburg-Wilmersdorf Uyum Bürosu’nun karşıladığı tiyatro projesine başladığımızda aramızdaki tek profesyonel kişi yönetmenimiz Emel Hanım’dı. Tiyatroya merak duyan insanlara hem bütün sosyal mecralarda ve hem Divan Derneği olarak fiziksel ve birebir buluşmalarımızda kulaktan kulağa yayılarak hem gönüllü hem amatör insanlara duyurular yaptık. Kurs için başvuran kadınlarla beş ay içinde ilk oyunumuzu çıkardık. Daha sonra gelen gidenler de oldu. Grup şimdiki kadrosuyla davam ederek haftada iki gün çalışmalara katıldı. Yaratıcı drama, doğaçlama, beden üzerine çalışma, dans, diksiyon, nefes dersleri yaptık, sonra da kendi oyunumuzu çıkarma ve oraya doğru ilerleme sürecimiz devam etti. Tiyatroda var olmak isteyen tüm kadınlara kapımız sonuna kadar açık.”
OYUNCULAR VE TEKNİK EKİP
Oyunda rol alan oyuncular: Aysel Erol Çalışkan, Buket Vural, Ece Çim, Ece Kütüklü, Gözde Yıldız, Merve Öngün, Selin Keskin ve Şilan Dağlar Göç.
Işık ve afiş tasarımı Özge Yavaş tarafından hazırlanırken, reji asistanlığını Merve Öngün üstlendi.
EMEL TURAN KİMDİR?
2008 yılında Haliç Üniversitesi Tiyatro Bölümü’nden Müşfik Kenter’in öğrencisi olarak mezun olan Emel Turan, uzun yıllar Devlet Tiyatroları’nda ve daha sonra da Bakırköy Belediye Tiyatrosu’nda oyuncu olarak yer aldı. Evlilik nedeniyle Almanya’ya gelen Turan, yaklaşık dört yıldır Berlin’de sırasıyla “Pride”, “Sen İstanbul’dan Güzelsin” ve “Gezi” adlı oyunlarda oyuncu olarak rol aldıktan sonra, Divan Derneği’nde iki tiyatro oyunu projesini gerçekleştirdi.
NURAY KİBAR – BERLİN